W grudniu 2005 Art Giacosa - administrator serwisu o akwarystyce roślinnej AquaticPlantCentral poprosił mnie o udzielenie wywiadu z cyklu "Aquascapers in Focus". Oto co z tego wyszło :):

Art:Jak zainteresowales sie roslinna akwarystyka ? Jak dlugo jestes w tym hobby ?

Powiem szczerze, że nigdy nie traktowałem zbyt poważnie tego hobby ale zawsze coś mnie w nim pociągało. Pierwsze akwarium miałem w dzieciństwie i tak naprawdę zajmował się nim mój ojciec. Później miałem 12-13lat przerwy aż do 2002roku kiedy to moja siostra na swoje osiemnaste urodziny dostała od znajomych złotą rybkę w kuli. Mimowolnie stałem się jej opiekunem - co 2-3 miesiące podmieniałem wodę, karmiłem itp. Nie było to coś wielkiego ale na pewno wielu akwarystów(mimo, że oficjalnie się do tego nie przyzna :)) zaczynało właśnie od złotej rybki albo bojownika w kubku. Latem 2003r ruszyło mnie sumienie i postanowiłem biednej rybce kupić prawdziwe prostokątne akwarium. Niestety welon (gold fish) nie nacieszył się nowym mieszkaniem zbyt długo bo wkrótce wrócił do kuli a do akwarium wprowadziły się neony, pielęgniczki ramirezi i kiryski (corydoras). Było to klasyczne akwarium początkującego - przerybione, słabo filtrowane, słabo oświetlone, ze słabą kondycją roślin. Nie myślałem wtedy wcale o akwarystyce roślinnej - jeśli mam być szczery to nawet nie zdawałem sobie sprawy z tego, że coś takiego istnieje. Wszystko zmieniło się na jesieni 2003 kiedy to podłączyli mi internet i zacząłem się uczyć w postępie geometrycznym :). Pewnego razu znalazłem w sieci zdjęcia zbiorników roślinnych (w stylu holenderskim oraz prace T. Amano) i zrobiły one na mnie ogromne wrażenie. Wtedy uważałem, że do stworzenia takiego zbiornika potrzebna jest niesamowita wręcz wiedza a ludzie, którzy je tworzą nie pochodzą z tego świata ;). Moja pasja narastała i w styczniu 2004 postawiłem klasyczny zbiornik 100x40x45cm. Przez kolejne miesiące rosła we mnie fascynacja zbiornikami japońskimi więc w kwietniu 2004 zmnieniłem swoje akwarium z SA na roślinne (zainstalowałem dodatkowe oświetlenie, CO2, zacząłem interesować się nawożeniem itp.). Tak to się mniej więcej zaczęło więc zbiornikami roślinnymi zajmuję się niespełna 2lata. Aha....welon przeprowadził się z kuli do 40l akwarium w którym mieszkał prawie rok ;).

Art:Skad czerpiesz inspiracje do akwariowej aranzacji ?

Pewnie zabrzmi to banalnie ale trudno :) - dla mnie przyroda jest największą inspiracją i tam szukam motywów do aranżacji zbiorników. "Szukam" to może za dużo powiedziane bo w 99.9% jest tak, że "olśnienie" przychodzi niespodziewanie - nawet siedząc na ławce w parku i wpatrując się bezmyślnie w kępkę trawy pod stopami. Jestem raczej cichą i małomówną osobą dlatego lubię samotne spacery, na których dużo rozmyślam. Bardzo często patrząc na jakiś fragment przyrody (skupisko kamieni, krzaki nad stawem etc) wyobrażam sobie jak możnaby uzyskać coś takiego w akwarium, jakie rośliny bym wykorzystał i na jak dużej powierzchni.

Art:Czy sledzisz jakis specificzny rodzaj aranzacji ?

Najbardziej lubię zbiorniki w stylu "Nature" a szczególnie prace Takashi Amano (ale tylko te z ostatnich 7-10lat - starsze mi się nie podobają), w których jest wiele artyzmu. Nie śledzę jakiegoś konkretnego typu aranżacji, lubię zarówno kamienne jak i korzenne layouty. Całkowicie nie przemawiają do mnie klasyczne zbiorniki holenderskie - ich przepych i pstrokatość wręcz mnie odrzuca - przypomina to bardziej sztucznie kształtowane ogrody francuskie lub "francuskie pudle" niż coś co mogłoby być częścią natury. Oczywiście obserwując ostatnie konkursy ADA możnaby powiedzieć, że styl "Nature" również ewoluuje w dosyć abstrakcyjne podstyle, które nie zawsze przedstawiają krajobraz naturalny ale mimo wszystko jest to bliższe mojemu smakowi estetycznemu niż zbiorniki holenderskie.

Art:Jaki jest twoj glowny cel przy uzadzaniu akwarium ? Co najbardziej lubisz przy aranzacji i budowli akwarii ?

Podstawowa zasada to dobra zabawa :). Nie myślę za dużo nad aranżacją tzn. nie staram się w niej przekazać jakiś prawd życiowych, emocji czy własnej filozofii, dla mnie aquascaping jest podobny do malarstwa - biorę czyste płótno na którym maluję to co przyjdzie mi do głowy. Gdy ukończę malowidło (aranżację) po prostu odstawiam je na półkę (robię finalną fotkę) i biorę kolejne płótno (zaczynam kolejną aranżację od zera). Wg mnie aby się rozwijać trzeba ciągle robić nowe rzeczy, podejmować nowe wyzwania bo jeśli tego nie zrobimy będziemy ciągle stali w miejscu - możemy nawet dekadę zajmować się akwarystyką roślinną a mimo to nasze aranżacje będą wyglądały tak samo jak owe 10lat temu - praktyka to podstawa. Dla mnie aranżowanie zbiorników (dzień pierwszy i pierwsze dwa miesiące) jest ciekawsze niż samo posiadanie zbiornika. Nie ma chyba nic bardziej fascynującego niż tworzenie podwodnego ogrodu, późniejsza faza jest już dla mnie nudna - owszem lubię podziwiać końcowe dzieło ale jakbym miał wpatrywać się w tą samą aranżację przez pół roku albo rok to chyba bym zwariował ;). Przy zakładaniu zbiornika nie zwracam uwagi na to czy współgra on z otoczeniem - wynika to z prostego faktu - mam zbyt mały pokój aby się tym przejmować ;). Jak będę miał własny dom to na pewno będę brał ten aspekt pod uwagę. Dotychczas w moich aranżacjach panowała jedna główna zasada: minimalizm w formie dlatego często używałem 2-6gatunków a rośliny sadziłem w dużych grupach. Nigdy nie skupiam się zbytnio na "chemicznej otoczce" tego hobby - kiedyś próbowałem zgłębić tajniki procesów zachodzących w akwarium (przyswajanie pierwiastków, rozpad chelatów, stężenia poszczególnych związków itd.) ale stwierdziłem, że szkoda mi na to nerwów. W moich zbiornikach stosuję raczej umiarkowane oświetlenie rzędu 0.4-0.65W/l więc nie muszę zbytnio się starać aby utrzymać zbiornik w dobrej kondycji - zawsze bardziej polegam na swoim oku i intuicji niż na testach - wolę bawić się w ogrodnika niż w domowego chemika ;).

Art: Czy uzywasz jakis taktyk lub techniki przy uzadzaniu / aranzacji akwarium ? Czy uzywasz regul / specificznych punktow przy ukladaniu drzewa / kamieni ?

Wydaje mi się, że nie stosuję (przynajmniej świadomie) żadnych zasad układając kamienie/korzenie i sadząc rośliny. Jestem inżynierem budownictwa i mam dość dobrze rozwinięty zmysł przestrzenny. Przez wiele lat dużo rysowałem (podobno byłem w tym niezły ;)) więc pewne aspekty są dla mnie oczywiste - patrząc na ustawienie kamieni po prostu widzę co jest źle, potrafię oszacować jak będzie przebiegała jakaś charakterystyczna linia aranżacji gdy podrosną rośliny, widzę proporcje między poszczególnymi elementami. Nie uważam bynajmniej, że moje zbiorniki są bez wad (wręcz przeciwnie) ale wiele rzeczy przychodzi mi bez większego wysiłku - nie muszę kierować się zasadą ustawienia "trzech kamieni" czy "złotym podziałem" bo dla mnie te zasady są tak samo intuicyjne jak oddychanie. Moje ostatnie aranżacje w małych zbiornikach (48 i 44l) były robione spontanicznie - generalnie wiedziałem co chcę zrobić (np. mówiłem sobie, że chcę zrobić iwagumi z eleocharisem i mchem) ale gdy brałem do ręki pierwszy kamień reszta robiła się już sama ;). Można powiedzieć, że wszystkie moje aranżacje były inne od tych, które miałem w umyśle przed przystąpieniem do działania.

Art:Czy uzywasz regul / specificznych punktow przy aranzacji kolorowych roslin ?

Raczej staram się unikać kolorowych roślin (tzn. innych niż zielone). Moje dotychczasowe aranżacje były raczej jednolite i stonowane, jedynie zbiornik 180l miał pomarańczowe akcenty więc nie mogę zbyt wiele powiedzieć w tej kwesti. Lubię małe kolorowe akcenty w środkowym i tylnym planie aranżacji (np. często stosowana grupa r.wallichi) natomiast nie podobają mi się zbiorniki gdzie kolor jest dominantem.

Art:Czy zwracasz uwage na selekcje ryb ?

Nie bardzo. Oczywiście ryby są ważne, dodają zbiornikowi życia ale dla mnie jest to tylko dodatek I przy zmianie aranżacji pozbywam się ich bez większego żalu. Ktoś może nazwać mnie nieczułym ;) ale taki już jestem, wg mnie przywiązać mógłbym się do jakieś większej ryby ale nie do bezmózgich ryb ławicowych pokroju neona. Dotychczas starałem się dobrać jak najmniejsze ryby aby powiększyć optycznie zbiornik...

Art: Zawsze byłem zachwycony twoimi tylnimi / akwariowymi scianami. WIdac w nich "przestrzen". Jak to robisz ?

Cały czas eksperymentuję ze różnymi sposobami podświetlenia tła za akwarium. Zazwyczaj używam białego kartonu postawionego 5-10cm za akwarium i oświetlam go świetlówką z góry. Taki zabieg przy odpowiednich nastawach aparatu pozwoli ukryć linię powierzchniową na tylnej ścianie akwarium. Dodatkowo oddalenie tła od akwarium i oświetlenie go od góry spowoduje efekt cieniowania w dolnej części tła przez co na zdjęciu uzyskamy nieco głębi. Generalnie wydaje mi się że podświetlenie tła bardzo dużo daje przy fotografowaniu zbiornika. Jestem perfekcjonistą więc niemal wszystkie moje fotki zbiorników (nawet te pokazujące kolejne stadia rozwoju zbiornika) nie odbiegają znacząco od, nazwijmy to, poziomu konkursowego. Moim zdaniem każda taka sesja fotograficzna czegoś nas uczy i gdy robimy zdjęcie konkursowe mamy już pewne doświadczenie z daną aranżacją. Staram się być otwarty na nowe pomysły i eksperymentować z innymi kolorami niż klasyczny niebieski i czarny (wydaje mi się, że wielu osobom ciężko wyjść poza ten utarty kolorystyczny szablon).

Art: Jakie masz plany na przyszlosc jezeli chodzi o aranzacjie akwarii ? Czy zostaly ci cos jeszcze do nauczenia w tym hobby ?

Trudno ocenić co przyniesie przyszłość, obecnie z braku czasu zlikwidowałem wszystkie zbiorniki roślinne a pozostawiłem jedynie jeden zbiornik biotopowy 44l z Apisto. Chyba po prostu potrzebuję przerwy na złapanie oddechu i spojrzenie świerzym okiem na aquascaping. Być może powodem "znudzenia" były moje ostatnie zbiorniki, w których szukałem przestrzeni ale nie byłem zadowolony z rezultatów - nie udało mi się siebie oszukać, że mały zbiornik może być tak samo pasjonujący jak duży.

Myślę, że nauczyłem się już wystarczająco dużo aby móc stworzyć jakąkolwiek wymyśloną aranżację - teraz pozostaje jedynie szlifować swój warsztat i bardziej skupić się na artyźmie. Jak już wspomniałem moje kompozycje są dosyć proste, w przyszłości (jeżeli założę jeszcze zbiornik roślinny) będę starał się skupić bardziej na małych detalach i większej ilości gatunków. Największym wyzwaniem będzie zbiornik z HQI i oświetleniem rzędu 0.8-1W/l - zawsze obawiałem się tak silnego światał i moim zdaniem nie jest ono potrzebne aby mieć ładny zbiornik.

Art: Jakie wskazowki dałbyś początkującemu akwaryście, ktory robi pierwszą aranzację ?

Oglądajcie jak najwięcej zdjęć zbiorników, analizujcie układ i dobór roślin aby wiedzieć gdzie daną roślinę można posadzić i w jaki sposób rośnie Jeżeli chcecie to kopiujcie aranżacje najlepszych -mogą was za to krytykować ale mimo wszystko jest to bardzo dobra lekcja. Nigdy nie porywajcie się na zbyt silne oświetlenie - jeżeli nie macie doświadczenia to przy świetle rzędu 0.7-1W/l będziecie mieli tylko problemy. Cały czas próbujcie, ćwiczcie i pamiętajcie że "Rzymu nie zbudowano w jeden dzień" ;).

Styczeń 2006