Na jesieni 2007 mój kolega Adam Paszczela (przedstawiciel ADA Poland) zaczął męczyć mój umysł projektem tutoriala, który miał pokazać, że Polacy również potrafią zrobić coś na międzynarodowym poziomie i nie muszą korzystać tylko z zagranicznych materiałów ;). Projekt odwlekał się w czasie, ale ostatecznie w połowie lutego 2008 udało mi się dotrzeć do Tych i tutorial stał się faktem. Oczywiście jak to zwykle bywa nie obyło się bez komplikacji ;). Zabrałem na Śląsk cały sprzęt foto (statywy, softboxy, lampy), ale zapomniałem o małej kostce rozdzielczej na gorącą stopkę, bez której niemożliwe było użycie lamp błyskowych. Na szczęście dzięki szybkiej i sprawnej akcji ratunkowej kostka została dostarczona z Warszawy do Tych przesyłką konduktorską jeszcze tego samego dnia ;). Do fotografowania zbiornika użyłem lustrzanki Sony A100, obiektywu Carl Caiss 16-80/3.5-4.5 w połączeniu z lampą błyskową 180Ws z softboxem. Za akwarium została umieszczona tafla mlecznego szkła (dla dodatkowego rozproszenia/zmiękczenia) a za nią biały karton. Niestety z braku miejsca nie udało się użyć dwóch lamp, dlatego lampa doświetlała zbiornik tylko z lewej strony. Starałem się sfotografować cały proces na tyle profesjonalnie na ile pozwalał sprzęt, umiejętności i warunki lokalowe....co z tego wyszło oceńcie sami. Inna wersja tego tutoriala znajdzie się wkrótce na stronie Adama Paszczeli (www.aquadam.com.pl)- ja przedstawię swoją wersję ;)...

Pierwszy raz odwiedziłem kwaterę główną ADA Poland w lipcu 2007 i od tamtej pory trochę się zmieniło - szczególnie ilość i różnorodność dostępnych produktów. Pisząc kwatera trochę sobie żartuję, bo jest to po prostu malutka pracownia-magazyn gdzie każdy aquascaper znajdzie coś dla siebie - od podłoża, poprzez kamienie, szklane rurki, narzędzia a na oświetleniu skończywszy. Lokalizacja tego "raju" jest ściśle tajna i monitorowana przez służby specjalne Browarów TYSKIE (ROTFL :) ). Koniec żartów, do rzeczy.....

Bazą aranżacji jest akwarium 60x30x36 wykonane ze szkła OptiWhite (szyba 6mm), klejone transparentnym silikonem metodą bezwałkową. Akwarium stoi na specjalnie do tego zaprojektowanej szafce z płyty wiórowej pokrytej białym laminatem bez widocznych łączeń !!! Oświetlenie stanowi oprawa na dwa kompakty 36W (8000K) Solar II firmy ADA, filtracja to kubełek Eheima model 2213 (w późniejszym okresie zostanie zastąpiony ADA Super Jet ES-600). Reszta materiałów to produkty ADA (Amazonia, Powersand Special, Lily Pipe, Pollen Glass Large, Join Glass, Bacter100, Clear Super, Tourmaline BC) oraz Plocher (PenacW, PenacP ). Aranżacja to typowe iwagumi oparte na kamieniach RYUOH z wykorzystaniem Hemianthus callitrichoides i Eleocharis acicularis.

Pierwszym krokiem jest zapewnienie bazy dla rozwoju flory bakteryjnej w podłożu, która przyspieszy dojrzewanie zbiornika oraz uczyni go bardziej stabilnym. Dno zbiornika posypujemy kolejno: PenacW, PenacP, Bacter100, Clear Super, Tourmaline BC. PenacW to produkt na bazie SiO2, natomiast PenacP jest oparty na CaCO3. Dawkowanie obu produktów to :3 łyżeczki(6g.) na akwarium o dnie 60x30cm, 9 łyż.(18g.) dla 90x45, 12łyż.(24g) dla 120x45. Penac firmy Plocher to dość dziwny produkt i trudno ocenić jego rolę w podłożu - przypuszczam, że ma wpływ na odczyn pH podłoża, jego stabilizację w dłuższym okresie eksploatacji (podłoże ADA jest kwaśne). Bacter100 to bakterie i inne mikroorganizmy odpowiedzialne za przemiany azotowe i rozkład materii organicznej w podłożu. Clear Super to wysokiej klasy pył węgla aktywnego, który jest pożywką/bazą dla rozwoju bakterii przy starcie zbiornika oraz pochłania część szkodliwych związków powstających w podłożu. Tourmaline BC to natomiast mieszanka zawierająca żelazo, glin, sód, bor, lit i wspomagająca transport różnych substancji odżywczych z podłoża do korzeni. Dawkowanie Bacter100, ClearSuper, Tourmaline to 3łyżeczki (6g.) na każde 2litry PowerSandu.

Na tak przygotowane dno sypiemy Power Sand/Power Sand Special - porowate podłoże na bazie torfu i skał wulkanicznych, które usprawnia cyrkulację wody w dolnej partii podłoża gdzie może dojść do powstawania stref beztlenowych. Zalecana dawka dla zbiornika 60cm to 2litry, dla 90cm 6litrów, dla 120cm 8litrów, dla 180cm 18litrów. PowerSand występuje w trzech podstawowych granulacjach, które dobrane są do konkretnej wysokości zbiornika: do zbiorników poniżej 40cm stosujemy rozmiar S, do 40-55cm rozmiar M a dla wyższych rozmiar L. Po zasypaniu dna dobrze jest zrobić 1cm przerwę między przednią/bocznymi szybami a podłożem gdyż z racji jasnego koloru będzie się on odróżniał od Amazonii i nie będzie to zbyt estetycznie wyglądało. Jeżeli planujemy plażę na pierwszym planie przerwa może być większa i zależy od nas - generalnie warstwa ta najważniejsza jest w tylnej części akwarium gdyż tam sadzimy większość roślin oraz sumaryczna grubość podłoża jest największa. Jeżeli chcemy ograniczyć wydobywanie się PS na powierzchnię podczas przesadzania roślin można go przykryć siatką z tworzywa (w tym tutorialu tego zabiegu nie zastosowano). Kolejnym krokiem jest zasypanie PS grubą warstwą Amazonia Soil - naszego głównego podłoża na bazie ziemi. Amazonia jest bogata w wiele substancji odżywczych, które zapewniają bujny wzrost roślin przez kilka miesięcy a przy samym starcie limitują podawanie nawozów płynnych do kolumny wody. Dodatkowo podłoże to obniża twardości oraz pH wody w zbiorniku. Na zbiornik 60cm używamy 9l Amazonii, na 90cm 27l(3x9l), na 120cm 36l(4x9l), na 180cm 81l(9x9l). Warstwę Amazonii formujemy wg własnego zamysłu kompozycyjnego - należy jednak pamiętać, że przy przedniej szybie grubość podłoża powinna wynosić minimum 3-4cm zaś przy tylnej dobrze byłoby, aby osiągnęła 10-12cm. Najczęściej przed ułożeniem kompozycji (hardscape) wsypujemy około 60-80% podłoża a resztę dosypujemy na końcu, aby uzyskać pożądany spadek/wzniesienie/obniżenie. Podłoże formujemy ręką lub przy pomocy narzędzi typu SAND FLATTENER (szczególnie pomocny przy wyrównywaniu piasku na pierwszym planie).

Kiedy nasze fundamenty są gotowe przechodzimy do części twórczej, czyli układamy hardscape i ubieramy naszą kompozycję w konkretne kształty. Adam w kompozycji wykorzystał szare kamienie RYUOH a całość oparł na Hemianthusie i Eleocharisie. Jak widać poniżej nie zawsze udaje się stworzyć udany aranż za pierwszym podejściem i często trzeba nieco pogłówkować aby dojść do zadowalającego efektu. Pierwszym zamysłem było stworzenie masywnej kompozycji skalnej jednak nie spodobała się ona Adamowi i postanowił ją złagodzić oraz nadać lekkości ostatecznie decydując się na większą grupę mniejszych strzelistych kamieni.

Kiedy główne elementy hardscapu są na miejscu przystępujemy do sadzenia roślin. Zanim jednak to zrobimy należy dość obficie zwilżyć Amazonię aby posadzone rośliny nie przesuszyły się. Zwilżenie podłoża ma również ograniczyć wypływanie drobinek Amazonii podczas zalewania zbiornika wodą. Podłoże to jest lekkie i częściowo porowate, dlatego gdy nie jest dostatecznie wilgotne może unosić się na powierzchni. Rośliny sadzimy pęsetą dzieląc sklepowe sadzonki na mniejsze (przed sadzeniem dokładnie oczyszczamy je z waty, w której rosły). Hemianthusa z racji swoich małych rozmiarów możemy wcisnąć palcem w podłoże i przysypać go odrobiną podłoża. Należy pamiętać aby od czasu do czasu zwilżać rośliny oraz podłoże wodą gdyż bardzo łatwo możemy doprowadzić do ich obumarcia (w zależności od gatunku oraz od tego czy sadzonki są formą emersyjną czy submersyjną).

Kiedy nasza aranżacja jest gotowa nie pozostaje nam nic innego jak napełnić zbiornik wodą oraz podłączyć resztę potrzebnego sprzętu. Woda, którą zalano akwarium pochodziła z większego, stabilnego i funkcjonującego od kilku miesięcy zbiornika. Tak samo podłączony filtr (Eheim 2213) pracował od 3tyg we wspomnianym zbiorniku. Takie trik zapewni nam szybszy i sprawniejszy start - zarówno woda jak i złoże filtracyjne jest już skolonizowane przez bakterie, które mogą wspomóc od pierwszego dnia cykl azotowy w świeżym akwarium. Oczywiście jeżeli nie dysponujemy "dojrzałą wodą" to napełniamy akwarium wodą z kranu lub RO (uzupełniamy minerały dostępnymi na rynku produktami). Należy pamiętać aby wlewać wodę cienkim wężem rozbijając strumień o dłoń, szybę lub mały talerz ustawiony na dnie. Duży strumień wody może rozmyć podłoże i zniweczyć naszą pracę (czasami nawet kilkugodzinną). Po napełnieniu zbiornika podpinamy filtr z orurowaniem (w tym przypadku zastosowano szklane wlewy i wylewy oraz przezroczyste węże), oraz CO2 (dyfuzor, reduktor, butla wysokociśnieniowa). Na zakończenie podajemy dodatki płynne w postaci GREEN BACTER (szczepy bakterii), GREEN GAIN (enzymy i pierwiastki śladowe pobudzające wzrost roślin) oraz BRIGHTY K (źródło potasu).

Po wykonanej pracy możemy cieszyć oczy naszym nowym dziełem ;). Teraz pozostaje nam jedynie pielęgnacja zbiornika i doprowadzenie aranżacji to szczęśliwego finału. Przez pierwsze 2tyg należy robić częste i obfite podmiany (około 30% co 2dni) - zapobiegnie to kumulacji nadmiaru substancji odżywczych uwalnianych z podłoża. Z nawozów płynnych podajemy jedynie BRIGHTY K (codziennie) oraz GREEN BACTER, GREEN GAIN (do podmiany). W drugim/trzecim tygodniu możemy wprowadzić służby sanitarne (krewetki amano, otocinclusy, ślimaki z gatunku neritina, molinezje, kosiarki). W trzecim tygodniu możemy zmniejszyć częstotliwość podmian a jeżeli nie mamy problemów z glonami zacząć nawożenie do kolumny wody (BRIGHTY STEP1) zaczynając od 30-50% zalecanych dawek. W pierwszym miesiącu funkcjonowania zbiornika powinniśmy unikać podawania azotu i fosforu gdyż rośliny mają najczęściej spore zapasy tych pierwiastków a dodatkowo podłoże zapewnia im dostawy N i P poprzez korzenie. Podawanie azotu i fosforu może nam jedynie przysporzyć problemów w postaci glonów.

Trzydniowa wizyta w Tychach nieuchronnie dobiegła końca i trzeba było wracać do Warszawy. Nie udało się zrealizować wszystkich założeń, przeliczyliśmy się z czasem i zapomnieliśmy o paru sprawach ale mimo wszystko jestem zadowolony z rezultatów - następnym razem będzie lepiej ;). Szczególne podziękowania należą się Adamowi za gościnę oraz Marcinowi Pęczkowi, który pomagał przy zakładaniu zbiornika oraz asystował z Adamem przy zdjęciach ;).

Marzec 2008